Maas en Waal
Twijfels over plannen herinrichting uiterwaarden

Een consortium van Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en provincie Gelderland heeft plannen voor een verbetering van de natuur in de uiterwaarden. Elementen van de plannen zijn o.a. het graven van nevengeulen en strangen, het planten van (of laten ontstaan) van ooibossen en een rijkere natuur in de uiterwaarden.

Paardjes in uiterwaarden bij Dreumel

Paardjes in uiterwaarden bij Dreumel

Om een idee te geven van het project: het betreft een lengte van circa 15 km tussen de Prins WiilemAlexanderbrug bij Beneden Leeuwen en St. Andries. Circa 600 hectare zal onttrokken worden aan hun huidige bestemming. Een gedeelte hiervan heeft momenteel nog een agrarische bestemming, maar zal deze bestemming verliezen door de herinrichting. Voor agrariėrs een behoorlijk groot verlies.

De twijfel ten aanzien van de plannen zijn breed. Wat betekent zo'n groot project voor de veiligheid achter de dijken? Inzichten over de bescherming die de dijken bieden staan monenteel nogal ter discussie. Na de verhoging en versterking van de dijken, na de bijna watersnood van 1997, werd nog gezegd dat de dijken in het Rivierengebied tot het einde van deze eeuw veilig zouden zijn.

Links van de dijk kwelwater, rechts er van de ondergelopen uiterwaarden

Hoogwater Rechts van de dijk de ondergelopen uiterwaarden,
links ervan het kwelwater dat onder de dijk door gezijpeld is.

Volgens de laatste inzichten is hoogte en sterkte van de dijken echter niet het belangrijkst voor de veiligheid. Nu, minder dan 20 jaar later, ziet men “piping”, het wegspoelen van zand onder de dijken, als een groter probleem en worden er al maatregelen voorbereid om het gevaar van piping beter onder controle te krijgen.

Een ander probleem is kwelwater: het water dat bij hoogwater in de rivier, onder de dijken doorlekt, en op veel plaatsen in het Rivierengebied veel overlast veroorzaakt. In de plannen voor de herinrichting wordt erkend dat de plannen invloed op het kwelwater kunnen hebben, maar men heeft nog geen goed beed van wat de effect kunnen zijn. Met andere woorden: inwoners achter de dijken moeten maar afwachten wat de gevolgen van de herinrchting zullen worden.

Uiterwaarden bij beperkt hoog water, met weilanden, bomen
en waterplassen.  Als  het waterpeil in de rivier zakt worden
de waterplassen kleiner en neemt het weiland toe.

Tegelijkertijd is een ding wel zeker geworden. De rijksoverheid heeft beslist dat veiligheid acter de dijken, minder mag zijn naarmate het economisch effect van een overstroming geringer is. In andere woorden: de kans dat Rotterdam getroffen wordt door een overstroming moet veel kleiner zijn dan het gevaar in het dunner bevolkte, minder industriėle Land van Maas en Waal.

Er zijn nog meer punten die de herinrichtingsplannen raken. Een ervan is bijvoorbeeld het opslaan van vervuild slib in de diepe zandwinningsplassen. Wie kan garanderen dat stoffen uit vervuild slib nooit terecht komen in groente, fruit, melk en andere levensmiddelen niet in de voedselketen van de  mensen terecht zullen komen?

 

Uiterwaarden in bloemenpracht

Hoe nu verder? Belangrijk is dat de plannen pas uitgevoerd gaan worden als zeker is dat veiligheid van de inwoners van het Land van Maas en Waal en Bommelerwaard op alle vragen over veiligheid en gezondheid, wetenschappelijk verantwoord duidelijk is dat er geen gevaren dreigen. En zelfs dan is nog steeds de vraag of de "verbeterde" natuur" opweegt tegen de kosten en overlast van de herinrichting.De presentatie van de herinrichting uiterwaarden Wamel, Dreumel, Heerewaarden roept twijfels op over zowel de manier als de plannen aangepakt worden als de gevolgen voor de streek.

MaasWaalWeb, 29 maart 2017