Fruitcorso als Cultureel Erfgoed?

Wat is erfgoed? Weleens goed om je dit vandaag, Open Monumentendag, eens af te vragen. Gaat het alleen om grote gebouwen, een symphonie van Mozart of het werk van Rembrandt? Op mag het ook breder.

Detail van de prachtige Maas en Waalse corsowagen 2009

Dat kettinkje van oma met de medaillon waar ze altijd zo trots op was? Dat ze geŰrfd had van haar moeder en die altijd de tranen in haar ogen kreeg als ze vertelde dat haar moeder het haar, op haar sterfbed, gegeven had onder de voorwaarde dat het altijd in de familie moest blijven. Je laat het sieraad door je vingers glijden en verbaast je over de simpelheid ervan. Eigenlijk oogt het het een beetje kitscherig en nu, door de ouderdom de glans er af is, vraag je je af wat je dochter, als je het aan haar doorgeeft, er van zal vinden? Zal zij het, als een kostbaar aandenken bewaren en doorgeven aan haar dochter, of zal het verloren raken zoals zoveel prulletjes verloren raken?

Open Monumentendag gaat toch vooral over de waardevolle oude monumenten die nu de trots van stad en dorp zijn, maar die waarschijnlijk ooit ook op de slooplijst gestaan hebben of door verwaarlozing gewoon verloren gegaan zijn. 

Hoe je dat met zaken die eigenlijk nooit bedoeld zijn om te bewaren. Neem zo iets als het Fruitcorso. Je maakt een wagen met het besef dat hij het corso niet langer dan hooguit een week zal overleven. Je kunt er een foto maken, maar daar houdt het mee op. Wat doe met de sociaal-culturele kant van het fruitcorso? Wat beweegt mensen om maandenlang bezig te zijn met het bouwen van een corsowagen. Wat doet het ovoor de dorpsgemeenschap.. Wat doet het met jezelf.

Hoe bewaar je dit erfgoed? De beleving van het bouwen van van een wagen. De sfeer in de groep. De frustraties en de voldoening. Het gevoel als op de morgen van het corso de wagen naar buiten gaat om mee te doen aan de strijd om de prijzen.

Het Lingecollege kan hier zijn tanden op stuk bijten. Van onderaf, via de leerlingen, werd het idee geboren om het corso een deel  uit te laten maken van een Cultureel Erfgoed project waarbij ook de gemeente Tiel, Bibliotheek Rivierenland, het Flipje- en Streekmuseum en het Regionaal Archief betrokken zijn.

Op allerlei manieren is het afgelopen schooljaar aandacht besteed aan het Fruitcorso en de passie van de mensen voor dit evenement. Onder meer via deelprojecten als reclame en marketing, knutselen, leren plannen te maken, filmen en fotograferen. Het fruitcorso als een symbool van hoe in een gemeenschap kennis, kunde en arbeid in goede samenwerking tot resultaten leiden waarop je trots kunt zijn.

Het Weeshuis van Buren, het kettinkje van oma en de bouw van corsowagens: het zijn, op hun eigen manier allemaal erfstukken. Ze vertellen aan de komende generaties iets over wat en wie we waren. Zoals het weeshuis wat vertelt over zorg in voorbije eeuwen en het simpele kettinkje dat iets zegt over de soberheid van de vroeg industrialiserende maatschappij, zo zal de bouw van de fruitwagens iets zeggen over de het leven in de Betuwe rond het einde van de twintigste eeuw. Het is erfgoed waarop we trots kunnen zijn.

Het is goed dat dit gebeurt. Het is nog beter dat bij dit project het idee van de jongeren komt en door ze gedragen wordt. Het is ook geweldig dat de school het ge´ntegreerd heeft in het lesprogramma.  In deelprojecten over marketing, plannen, samenwerken en met de handen werken aan het scheppen van mooie dingen. 

Jos Kruisbergen en zijn team van Tweestromenland in Beeld en Geluid ging naar het Lingecollege legde het vast. Hij laat docenten, leerlingen en mensen uit het team dat een wagen bouwt aan het woord. Heel simpel, maar juist daardoor, heel doordringend. Onderstaand clipje geeft een beeld van zijn werk.

  

Fragmenten van deze documentaire zijn ook te zien op de website van de Stichting Tweestromenland in Beeld en Geluid. Vertoning van de hele Corsofilm 2007 kan worden aangevraagd bij het secretariaat van de stichting Tweestromenland in Beeld en Geluid, Maya van Os, Kerkstraat 46, 6659 AA Wamel, tel. 0487-501933.

MaasWaalWeb, 11 september 2009